Browsing Tag:

Wondere Onderwaterwereld

De zee staat in bloei

Bloei in de zee

De bloei zit erin. Kustbewoners kennen het natuurfenomeen maar al te goed. Het is elk voorjaar opnieuw te zien aan de kust: schuim dat op en net na winderige dagen op het strand aanspoelt. Geen verontreiniging, neen, de zee staat in bloei!

Nu de dagen weer langer worden, groeit het leven in zee. Ook de algen nemen tussen begin april en juni snel in aantal toe wat leidt tot troebeler zeewater. Voor duikers betekent het tijdelijk minder goede zichtbaarheid. Voor wandelaars op het strand levert de zee die in bloei staat vaak spectaculaire foto’s op.

Wat veroorzaakt het schuim op het strand?

Het schuim is eigenlijk een opgeklopt eiwit. Het is o.a. de afgestorven ééncellige fytoplankton die voor dit schuim zorgt. En dan meer bepaald het gelatineachtige omhulsel dat eiwit bevat. De branding klopt dit dan op tot schuim. Het schuim kan op zich geen kwaad. Hoewel het eigenlijk een natuurverschijnsel is, lijken het broeikaseffect en de toename van nitraten en fosfaten er toch voor te zorgen dat ‘de bloei’ in zee ook tijdens andere periodes van het jaar en in grotere proporties gezien wordt.

Meer lezen over de bloei in zee?

Meer lezen over het leven in en aan zee? Zeehonden aan de Belgische kust en over welke schelpen je op het strand kan vinden.

Pin for later

Bloei in de zee
2 mei 2020
/

Wondere Onderwaterwereld: de pieterman

Pieterman

Van zodra het zeewater wat warmer wordt, hoor je in de media waarschuwingen voor de strandgangers. Niet alleen voor de kwallen maar ook voor de pieterman. Dit kleine venijnige visje heeft giftige stekels. Ze verstoppen zich in het zand, in ondiep water, en achteloze pootjebaders trappen er per ongeluk op. Zeker bij laagwater is het risico hoger. Toen ik laatst ging garnaalkruien hadden we een paar pietermannen in ons net. Gelukkig hadden we het op tijd gezien want een steek van dit kleine visje doet ongelooflijk veel pijn.

De kleine pieterman

Een pieterman is een baarsachtige. De zandkleurige visjes kunnen 10 tot 18 cm lang worden. Ze komen voor in de Atlantische Oceaan, de Middellandse zee en de Noordzee. Ze houden vooral van wat warmer water. Door de giftige stekels op hun eerste rugvin, mogen ze zich tot een van de giftigste dieren van Europa rekenen. Toch is een steek van de pieterman slechts zelden ook dodelijk voor de mens. Een steek kan wel erg pijnlijk zijn en zelfs weken aanhouden als je de wonde niet snel genoeg behandeld.

De grote pieterman leeft wat dieper in zee. Toen ik zee ging duiken, zag ik wel eens eentje. Vissers kunnen de grote pieterman ook vangen in hun netten. Bij het zeehengelen ving ik ooit eens een pieterman. Gelukkig was de schipper alert en hielp hij me het visje te bevrijden. Pieterman kan ook gegeten worden.

Pieterman

Wat doen bij een steek van de pieterman?

Gestoken door een pieterman? Geen paniek! Spoel de plaats waar je gestoken bent overvloedig met water zodat je zoveel mogelijk van het gif wegspoelt. Zorg dat je de gestoken plek zo snel mogelijk gedurende een 20-tal minuten in zo heet mogelijk water steekt. Let wel op dat je niet verbrandt! Door te verwarmen tot minstens 40°C breekt het giftige eiwit af en vermindert/verdwijnt de pijn. Dit kan eventueel ook door een haardroger op die plek te richten. Reageer je allergisch op de steek en/of zwelt het lichaamsdeel waarin je gestoken bent gigantisch op, dan kan je best een dokter raadplegen.

Je herkent een steek aan de 3 punten, veroorzaakt door de stekels. Een steek van de pieterman kan zo pijnlijk zijn dat je je misselijk voelt. De plek zal al gauw rood zien, brandend aanvoelen en een beetje zwellen. Je kan ook tintelingen voelen. Een pijnstiller zal de pijn verzachten. Tot slot, ben je nog in orde met je tetanusvaccinatie? Die is 10 jaar geldig. In de meeste middelbare scholen wordt dit vaccin nog eens herhaald bij de 16-jarige leerlingen. Tip: zet een reminder in je (digitale) agenda!

Heb jij al eens een pieterman gezien?

25 augustus 2018
/

Wondere onderwaterwereld: de platvis

Posted in Scuba diving by

Living by the Sea is ook een beetje op ontdekking gaan onderwater. De platvis mag de spits afbijten van deze nieuwe rubriek over de wondere onderwaterwereld!

Als duiker heb je het heerlijke voorrecht om de wondere onderwaterwereld wat beter te leren kennen. 70% van het aardoppervlak bestaat namelijk uit water! Een duiker kan dus meer van onze wereld ontdekken. Ook al mocht ik al regelmatig op tropische plekken gaan duiken, de Oosterschelde en de Noordzee behoren voor mij tot de interessantste duikplekken ter wereld.

Onderwaterleven spotten in het Grevelingenmeer en de Oosterschelde

In tropisch water ben je vrij gegarandeerd over wat je te zien zal krijgen. Bij ons vergt het soms wat meer inspanning en interesse. De voldoening als je dan eens wat uitzonderlijks ziet is vele malen groter! Ook bij ons kan het onderwaterleven vrij kleurrijk zijn. Wie goed kijkt, ontdekt heel wat interessant leven. Het vraagt wat oefening. De eerste duiken ben je vooral bezig met je duikuitrusting. Eens je je drijfvermogen wat beter onder controle hebt en je ontspannen kan rondkijken zie je plots botervisjes, garnaaltjes en zelfs kreeften! Je moet de diertjes ook ‘leren zien’. Ik heb al snel de voelsprieten van een kreeft gezien. En ook de zeenaaldjes ontsnappen niet aan mijn aandacht. Er is vast ook veel dat ik niet zie.

Oogjes in het zand

Als ik met leerlingen ga duiken en ik hen de oogjes van de platvis in het zand toon, kijken ze me vol verbazing aan. Als ze me een beetje later op hun beurt een platvis aanwijzen, knik ik trots. Die platvis lijkt op het eerste zicht een heel gewone vis: populair in de keuken en vrij kleurloos onderwater. Toch is de platvis een van de bijzonderste vissen die er te vinden is!

De platvis, niet zomaar een vis!

Ik ben gefascineerd door de wondere onderwaterwereld* en, net zoals ik leuke weetjes ook graag met mijn mede-duikers deel, wil ik hier ook af en toe wat meer vertellen over een uniek stukje leven uit de zee. Toen ik enkele maanden geleden een korte video deelde van een platvis en merkte dat de meesten eigenlijk heel weinig weten over deze vis die al eens in hun bord belandt, leek het me wel leuk om met de platvis te beginnen. (En ik weet het, die foto kan beter. Is een still uit de video hierboven.)

platvis

Op zijn zijkant

Platvissen zwemmen als ze pas geboren gewoon rechtop, net als andere vissen. Het is pas als ze een paar weken oud zijn dat ze op hun zijde gaan liggen en een oog van de onderkant naar de bovenkant verhuist. Ze kijken de rest van hun leven dus een beetje scheel.

Camouflage

De reden waarom het als duiker moeilijk is om platvissen te spotten, is omdat ze zich prima kunnen camoufleren. Ze gaan helemaal op in de omgeving. Ze kunnen zowel hun kleuren als patroon aanpassen. Vaak graven ze zich ook nog wat in waardoor je dus niet veel meer dan de oogjes kan zien.

500 soorten!

Er zijn 500 soorten platvissen. De grootste platvis kan wel 2 meter lang worden! De tong en de schol of pladijs zijn het makkelijkste te herkennen. Een tong heeft een lange, ovalen vorm (doet qua vorm ook echt aan een tong denken). Een schol heeft oranje stippen. Een griet is ronder van vorm en heeft een korte driehoekige staart. Rondom heeft de griet ook een smalle vin. Een tarbot is meer ruitvormig. De bot lijkt er wat op maar de staart is wat langer. Een schar lijkt dan weer op een schol maar heeft geen oranje stippen. Eerlijk gezegd ben ik zelf al blij dat ik de tarbot, de tong en de schol er (meestal) foutloos uithaal ;-)

*Disclaimer: ik ben geen wetenschapper maar werkte ooit wel enkele jaren als edutainer en aquarist in een aquarium. Ik doe mijn best om de info zo correct maar ook zo verstaanbaar mogelijk weer te geven. Suggesties zijn altijd welkom!

13 april 2018
/