Browsing Tag:

Hanzesteden

Op ontdekking in de Hanzesteden: Harderwijk

Posted in Europa, Nederland by

Bij de Hanzesteden denk je misschien aan Hamburg, Bremen of Lübbeck maar er zijn er veel meer. Op het hoogtepunt van de Hanze waren er 208 Hanzesteden. De Hanze was een internationaal samenwerkingsverbond ter ondersteuning van de overzeese handel. Tussen de 12e en de 16e eeuw maakten ook 9 Nederlandse steden rond de IJssel deel uit van dit handelsverbond. De steden zochten steun bij elkaar om zich te wapenen tegen piraterij en moord die van de handelsreizen gevaarlijke ondernemingen maakten. Ze voeren met koggeschepen en voerden handel in o.a. graan, hout en haring.

Omdat dit jaar de Internationale Hanzedagen voor het eerst in 20 jaar weer in Nederland georganiseerd werden en het hierna weer tot 2030 duurt voor de Hanzedagen weer in Nederland zijn, mocht ik samen met een paar andere journalisten en bloggers op ontdekking in enkele Hanzesteden. Eerder las je al mijn reisverslag over Elburg, vandaag neem ik jullie mee naar Harderwijk.

Harderwijk, de culinaire Hanzestad

Harderwijk (1)

Harderwijk wordt al in 1252 aangeduid als Hanzestad. De stad lag toen aan de Zuiderzee. De imposante bouwwerken in Harderwijk herinneren nog steeds aan deze periode.
De naam Harderwijk doet tegenwoordig wellicht meteen aan het gelijknamige dolfinarium denken. Toch heeft Harderwijk veel meer te bieden. Deze historische stad staat gekend als de culinaire Hanzestad en heeft 2 restaurants met Michelinster.

Op stap in Harderwijk

In Harderwijk kan je elke dag om 14u aan een stadswandeling deelnemen van anderhalf uur. Deze stadswandeling is ook op afspraak te boeken. Gids Hans neemt ons op sleeptouw door zijn stad. We beginnen onze rondleiding door Harderwijk in het Hortuspark. Dit stadspark was vroeger de kloostertuin, die aan de universiteit van Harderwijk ter beschikking werd gesteld. De Zweedse botanicus Carolus Linnaeus doctoreerde hier. De grote plataan in het park dateert uit deze tijd.

Aan de rand van het Hortuspark vind je restaurant Hortustuin. Eén van de muren is een stukje van de oude stadsmuur en maakte vroeger deel uit van het Minderbroedersklooster. Hortustuin serveert zowel lunch als diner. Het is heerlijk vertoeven op het zonneterras.

Het Belgenkamp

Oude stadhuis

We vervolgen onze weg naar het oude stadhuis van Harderwijk. De vloer hier is 15e eeuws. In de hall is een herdenkingsplaat aangebracht voor het Belgenkamp. Tijdens de Eerste Wereldoorlog ving Harderwijk zo’n 14.000 Belgische krijgsgevangenen op. Ze brachten de Belgen onder in een tentenkamp net buiten de stad, waar nu de autostrade loopt. De tenten werden later vervangen door niet-verwarmde barakken. Om de moraal hoog te houden organiseerden ze soms sportwedstrijden. Zo was er een wielerbaan rond het kamp gebouwd. Dit was destijds de grootste in Europa. Het is ook in dit kamp dat het eerste frietkot van Nederland stond. Een maquette van het Belgenkamp kan je in het Stadsmuseum zien. De maquette is gebouwd door de Belgische architect en krijgsgevangene Michaut. In Harderwijk zijn verder geen sporen van dit Belgenkamp meer te vinden.

Harderwijk (3)

Een volgende stop is de stadsmuur en een bezoekje aan een van de muurhuisjes. Onze rondleiding afsluiten doen we in de Grote Kerk. De toren van deze kerk is 70 meter hoog. De vorm van de kerk is ongewoon. Nadat een stuk van de kerk afbrandde besloten ze dit stuk niet opnieuw op te bouwen. Hierdoor is de akoestiek in de kerk buitengewoon goed. De Nederlandse televisie maakt graag gebruik van de Grote Kerk voor de opnames van de eucharistievieringen.

Muurhuisjes

muurhuisjes

Vroeger moest de 6 meter naast de stadsmuur vrij blijven. De arme bevolking zag hier een goede bouwplek in. Doordat er al een muur stond, konden ze besparen. De huisjes zijn amper 14 vierkante meter groot. In Harderwijk kan je zo’n muurhuisje bezoeken. Dit was een heel speciale ervaring. Ik ben wel geïnteresseerd in tiny living en deze muurhuisjes zijn echt tiny living avant la lettre!

Het oudste stenen huis van Harderwijk vind je in de Donkerstraat. Momenteel is in dit pand een schoenenwinkel gevestigd maar je ziet nog steeds het originele 14e eeuwse plafond met houtsnijwerk en indigo geschilderd. Zeker de moeite om dus even binnen te lopen.

De Internationale Hanzedagen

Harderwijk (2)

Van 15 t.e.m 18 juni 2017 kan je in het Nederlandse Kampen naar de Internationale Hanzedagen. Elk jaar worden de Hanzedagen in een andere stad georganiseerd. Na Kampen in 2017 is het wachten tot 2030 voor de Hanzedagen nog eens in Nederland zijn. Dan is het de beurt aan Harderwijk.

Tijdens de Internationale Hanzedagen in Kampen kom je alles te weten over de Nederlandse koggen en het middeleeuwse Hanzeverbond. Je kan er 3 unieke koggen (waaronder de Kamper kogge) en oude zeilschepen bewonderen. Naast het nautische programma is er ook een middeleeuws spektakel, staan oude en nieuwe ambachten in de kijker en is er muziek, dans en theater. Op de Hanzemarkt presenteren Hanzesteden uit binnen- en buitenland zichzelf. Alle info op Hanze 2017.

De originele versie van dit artikel verscheen eerder in KW Weekend.

juni 14, 2017
/

Vestingstad Elburg neemt je mee naar de middeleeuwen

Posted in Europa, Nederland by

Heb jij ooit al van de Hanzesteden gehoord? De Hanzesteden blijken niet zo gekend te zijn. Toch zijn het er een 200-tal! Naast Hamburg vallen/vielen bijvoorbeeld ook Brugge en Stockholm onder het Hanzeverbond. In april mocht ik naar aanleiding van de Internationale Hanzedagen in Kampen op ontdekking in enkele Hanzesteden rond het IJsselmeer. De vestingstad Elburg stond als eerste op het programma.

Het Hanzeverbond

In de Middeleeuwen was het geen sinecure om overzeese handel te voeren. We spreken over een tijd waarin rovers en piraterij dagelijkse kost waren voor de handelsreizigers. De Hanze was een verbond tussen steden die steun zochten bij elkaar om deze uitdagingen aan te gaan. In de loop der tijd sloten zo’n 200 steden gelegen aan de Oost- en Noordzee zich bij het Hanzeverbond aan. De handelaars voeren met koggeschepen en verhandelden rogge, mout, laken, stokvis, haring, marsepein, hout en bont.

Elburg

Pittoresk wordt in reisbrochures te pas en te onpas gebruikt maar bij Elburg is het één van de eerste woorden die in je opkomt. Bij mij meteen gevolgd door “schattig”. Kan je dat van een stad zeggen? Het is in elk geval als compliment bedoeld! Het leuke aan Elburg is dat het zo mini is. Je kan rustig de tijd nemen om de stad te ontdekken (en er is veel te ontdekken!) zonder dat je het overzicht kwijt raakt.

Tot 1932 (toen ze de Afsluitdijk bouwden en het IJsselmeer ontstond) lag Elburg aan de Zuiderzee. Met de oude wallen, de smalle steegjes, de keitjesstoepen en de oude stadsmuur, waan je je in de middeleeuwen. Binnen de stadsmuren van Elburg vind je meer dan 250 monumenten. Wie wil winkelen, vind leuke winkeltjes in de Vischpoortstraat.

Museum Elburg

Het vroegere Agnietenklooster is een imposant gebouw waar nu het stadsmuseum gevestigd is. In de kelder zit een cafetaria waar ze heerlijke kruimeltaart serveren. De kloosterwegge is niet zomaar taart, het is de specialiteit van de lokale bakker die gehuisvest is in het gebouw waar de kloosterorde vroeger begonnen is.

Kazematten

Elburg (4)

Aan de rand van de stad zie je de kazematten. Dit zijn ondergrondse ruimtes waar de soldaten vroeger inzaten. De wegen naar de kazematten waren schuin zodat ze zicht hadden op de vijandige troepen. Er zijn 3 kazematten in Elburg.

Muurhuisjes

Elburg (3)

Vroeger moest de eerste 5-6 meter binnen de stadsmuur vrij blijven. Later bouwden de armere mensen hun huizen tegen de stadsmuur aan. Zo konden ze alvast besparen op het bouwen en het materiaal van 1 muur. Wie slim was, koos voor een rondel om zijn huisje in te bouwen. Deze muurhuisjes zijn miniem, toch woonden ook grote gezinnen in dergelijke muurhuisjes. Ook vandaag wonen nog mensen in deze muurhuisjes. De prijzen van de unieke muurhuisjes zijn enorm gestegen en gaan tot 180.000 euro/stuk!

Keitjesstoep

Elburg (5) Elburg (7)

Aan de keitjes voor de huizen kan je zien wie of wat vroeger in het gebouw woonde/gehuisvest was. Zo zie je veel visjes (van vissersfamilies) of een pretzel waar de bakker vroeger woonde. De gids vertelde dat dit echt uniek voor Elburg is.

Vischpoort

Elburg (6)

Elburg is een vierkant van 350 op 270 meter, met loodrechte straten. Van de vier stadspoorten is enkel nog de Vischpoort overgebleven. Deze diende niet enkel als stadsverdediging maar was ook de vuurtoren. Het klokje op de poort gaf aan wanneer de laatste boot naar Amsterdam zou vertrekken.

Smederij

Elburg (9)

De smederij draait momenteel op vrijwilligers. Je kan er bezoeken reserveren maar vaak kan je ook gewoon even binnenlopen voor een demonstratie. De smid verwarmt het ijzer op 1600 graden en klopt er daarna een vorm in met een hamer.

Elburg (10)

Internationale Hanzedagen

Hanzestad Kampen (op een halfuurtje rijden van Elburg) is in 2017 gaststad voor de Internationale Hanzedagen. Van 15 t.e.m 18 juni staan het erfgoed van de Hanze en de sterke verbinding met het water centraal. Je reist door de tijd van de Middeleeuwen tot nu en ontdekt de oude ambachten, geniet van een middeleeuws spektakel en een imposant nautisch programma. De volgende keer dat de Internationale Hanzedagen in Nederland georganiseerd worden is pas in 2030! Dan is Harderwijk de gaststad.

Met dank aan Visit Hanzesteden.

mei 10, 2017
/

Hamburg, dat ik het niet weet…

Posted in Duitsland, Europa by

Zo’n 10 jaar geleden was ik de eerste keer in Hamburg. Van bloggen was toen nog niet echt geen sprake en dus nam ik geen enkele foto. Ik was er eigenlijk op sollicitatiegesprek bij één van de grootste rederijen en had er enkele dagen extra aan gekoppeld.

Hamburg (6)

Ik herinner me nog dat ik meteen fan was van de stad: een gezellige drukte, mooie gebouwen en water. Het sollicitatiegesprek werd niks (tenzij ik eerst één of meerdere jaren op een cruiseboot wou werken en dan misschien, dan zou ik misschien een plaats op de expeditieboten kunnen bemachtigen. Ktxbye!) maar de stad bleef me bij. Ooit moest ik nog eens terug gaan!

Toen ik in het voorjaar naar Bremerhaven reisde en via Hamburg vloog, was dit het ideale moment. Eerlijk is eerlijk, tijdens mijn tweede bezoek was ik niet zo enthousiast. Ik weet niet hoe het komt want bij anderen lees ik wel enthousiaste verhalen en ik was 10 jaar geleden zelf ook verkocht aan de stad.

Waren de verwachtingen te hoog gespannen? Was het het regenachtige weer? Was het omdat alles op zondag gesloten was? Was het de niet zo propere hostel die buiten de stad lag? Was het de Duitse taal die ik tot mijn eigen frustratie grotendeels lijk te zijn vergeten? Was ik wat reismoe (het was een zot voorjaar geweest)? Ik weet het echt niet. Het zal vast wel aan mij gelegen hebben.

Ik geef toe, ik heb lang getwijfeld of ik er wel over zou bloggen. Maar er waren ook hoogtepunten en het zou jammer zijn deze niet te delen. Voor het Hamburg van 10 jaar geleden.

De hoogtepunten van Hamburg

Hamburg is de tweede grootste stad van Duitsland. Het is een moderne stad met weinig historische gebouwen. In 1842 werden grote delen van de stad vernield door een grote brand en ook in de Tweede Wereldoorlog deelde Hamburg in de klappen.

Inner & Außenalster

Hamburg (5)

Hamburg (4)

Altijd fijn als een stad een link heeft met water. Hamburg behoort niet alleen tot de top 10 van de grootste containerhavens ter wereld, ook midden in de stad is er water te vinden. Zelfs op een regenachtige dag is het hier heerlijk rondslenteren. Je kan zelfs een bootje huren om op de Außenalster te varen.

Shoppen

Neustadt & Altstadt zijn ware shoppingparadijzen! Zo herinner ik het me van 10 jaar geleden. Hou er rekening mee dat alle winkels in Hamburg op zondag gesloten zijn! Ik ben zo gewoon dat zowat alle winkels in Oostende ELKE zondag open zijn, dat ik dit in een grootstad als Hamburg ook verwacht had. Niet dus :-) Oja, ook iets om rekening mee te houden: je kan (nog) niet overal met de kaart betalen. Zorg dus dat je ook wat euro’s op zak hebt! Shoppers geven ‘Mö’ of Mönckebergstrasse in Google Maps in voor dé winkelstraat van Hamburg.

Speicherstadt

Zeker een ommetje waard voor de historische gebouwen! Dit is één van de weinige stukken ‘oudere’ stad. De pakhuizen zijn erg fotogeniek en zeker met de verlichting ‘s avonds echt mooi!

Hamburg (3)

Maritiem museum

Hamburg (2)

Seven Oceans

Daar wandel je dan, op een regenachtige zondag door de Europa Passage op zoek naar iets dat open is. Gelukkig waren de restaurantjes wel open en kon ik me daar even opwarmen. Seven Oceans bleek dan ook nog eens een restaurant met vermeldingen in culinaire gidsen.

Het restaurant bevindt zich op de tweede verdieping van het shopping centre en biedt een mooi uitzicht over de Binnenalster. De gerechten waren heerlijk en zeer betaalbaar. De bediening verliep wat stroef maar ze waren wel vriendelijk.

Andere must sees/dos

Reeperbahn

Hamburg (8)

Dit ‘hippe’ stukje Hamburg sprak mij niet echt aan. Deze laan is 930 meter lang en was vroeger het prostitutiegebied. Nu is het de uitgaansbuurt met tientallen terrasjes, cinema’s,… De Reeperbahn ligt in St Pauli & Karolinenviertel. Deze wijk staat gekend voor zijn vintage shops en voor de vele graffitiwerken. Ook niet echt mijn ding dus. Maar ik kan het afvinken van mijn Hamburg-lijstje.

Hamburg (9)

Hamburg (7)

De St Pauli hafenstraße was dan weer wel mijn ding. Vanop de brug heb je een mooi zicht over het water. Om er te geraken vanaf de Reeperbahn passeer je een stukje groen waar ik liever niet alleen zou passeren. In het parkje staan tenten opgesteld. De bewoners van de tenten nemen het duidelijk ook niet zo nauw met sluikstorten. Aan de ene kant voelde ik me hier onveilig (ook de stationsbuurt vermeed ik liefst zoveel mogelijk) maar aan de andere kant overviel me ook een gevoel van machteloosheid. Zoveel onrecht in de wereld…

Hamburgers eten

‘t Is niet dat ze in Hamburg zo gekend zijn om hun hamburgers maar ‘t is altijd leuk voor een grappige (cliché) post op sociale media :)
Ik at een vegetarische hamburger bij een hamburgerketen in de winkelstraat waar ze je fastfood nog op een porseleinen bord serveren. Milieuvriendelijk for the win! En de burgers waren om je vingers bij af te likken!

Hamburg (1)

Praktisch

Ik reisde dus met het vliegtuig. Met de S-bahn sta je van de luchthaven snel in het centrum voor amper 3,40 euro, enkel. Moet zowat één van de goedkoopste steden zijn om van de luchthaven in het centrum te geraken! Je koopt je ticket aan één van de automaten die je stap voor stap uitlegt wat je moet doen. Opvallend: je hebt geen code nodig voor je kredietkaart. Voor 3,40 euro vind ik dat nu ook niet echt nodig maar ook mijn duur treinticket naar Bremerhaven betaalde ik zonder code in te geven.
Je kan ook de wagen of de trein nemen naar Hamburg. Ik denk dat dit misschien zelfs sneller is, zeker als je de extra inchecktijd voor vliegreizen meerekent.

Heb jij ook zo’n stad waarvan je niet weet of je het nu een aanrader vindt of niet? Als ik aan de hoogtepunten en aan de stad van 10 jaar geleden denk, ben ik fan! Maar nu liet de stad me met een dubbel gevoel achter. Misschien moet ik er nog een derde keer naartoe?

september 20, 2016
/