Browsing Category:

Scuba diving

Scuba diving

Posted in Scuba diving by

Het duiken staat hier de laatste tijd misschien op een laag pitje maar als ik deze artikels herlees begint het te kriebelen om weer wat vaker in het water te vertoeven. Van gemiddeld +100 duiken/jaar zit ik de voorbije 2 jaar misschien nog aan een 20-tal duiken per jaar. Nu “Scuba Diving” op Living by the Sea een volwaardige categorie is, ga ik proberen wat meer over duiken te schrijven en wie weet, ook weer wat vaker het water in te duiken :-)

Duiken voor beginners

Tips voor wie wil leren duiken op vakantie Nemo 33

Tips voor duikers

TOP 10 mooiste duiken Duiken met zeehonden en dolfijnen Waarom elke duiker selfreliant zou moeten zijn Zeeziekte

Wrakduiken

Over onderwaterarcheologie en wrakduiken Erfgoed Noordzee Belgica The Wash

Duikreizen

Inpaklijstje duikvakantie Duiken in Aqaba Van Zuid-Afrika tot Mozambique The Brothers - Egypte Similan Islands Thailand Duiken op de Malediven Duiken in Gozo

Meer Living by the Sea? Volg LBTS dan ook op Facebook, Instagram en Twitter!

Alle artikels “Scuba Diving” vind je hieronder.

augustus 25, 2017
/

Wondere onderwaterwereld: de platvis

Posted in Scuba diving by

Living by the Sea is ook een beetje op ontdekking gaan onderwater. De platvis mag de spits afbijten van deze nieuwe rubriek over de wondere onderwaterwereld!

Als duiker heb je het heerlijke voorrecht om de wondere onderwaterwereld wat beter te leren kennen. 70% van het aardoppervlak bestaat namelijk uit water! Een duiker kan dus meer van onze wereld ontdekken. Ook al mocht ik al regelmatig op tropische plekken gaan duiken, de Oosterschelde en de Noordzee behoren voor mij tot de interessantste duikplekken ter wereld.

Onderwaterleven spotten in het Grevelingenmeer en de Oosterschelde

In tropisch water ben je vrij gegarandeerd over wat je te zien zal krijgen. Bij ons vergt het soms wat meer inspanning en interesse. De voldoening als je dan eens wat uitzonderlijks ziet is vele malen groter! Ook bij ons kan het onderwaterleven vrij kleurrijk zijn. Wie goed kijkt, ontdekt heel wat interessant leven. Het vraagt wat oefening. De eerste duiken ben je vooral bezig met je duikuitrusting. Eens je je drijfvermogen wat beter onder controle hebt en je ontspannen kan rondkijken zie je plots botervisjes, garnaaltjes en zelfs kreeften! Je moet de diertjes ook ‘leren zien’. Ik heb al snel de voelsprieten van een kreeft gezien. En ook de zeenaaldjes ontsnappen niet aan mijn aandacht. Er is vast ook veel dat ik niet zie.

Oogjes in het zand

Als ik met leerlingen ga duiken en ik hen de oogjes van de platvis in het zand toon, kijken ze me vol verbazing aan. Als ze me een beetje later op hun beurt een platvis aanwijzen, knik ik trots. Die platvis lijkt op het eerste zicht een heel gewone vis: populair in de keuken en vrij kleurloos onderwater. Toch is de platvis een van de bijzonderste vissen die er te vinden is!

De platvis, niet zomaar een vis!

Ik ben gefascineerd door de wondere onderwaterwereld* en, net zoals ik leuke weetjes ook graag met mijn mede-duikers deel, wil ik hier ook af en toe wat meer vertellen over een uniek stukje leven uit de zee. Toen ik enkele maanden geleden een korte video deelde van een platvis en merkte dat de meesten eigenlijk heel weinig weten over deze vis die al eens in hun bord belandt, leek het me wel leuk om met de platvis te beginnen. (En ik weet het, die foto kan beter. Is een still uit de video hierboven.)

platvis

Op zijn zijkant

Platvissen zwemmen als ze pas geboren gewoon rechtop, net als andere vissen. Het is pas als ze een paar weken oud zijn dat ze op hun zijde gaan liggen en een oog van de onderkant naar de bovenkant verhuist. Ze kijken de rest van hun leven dus een beetje scheel.

Camouflage

De reden waarom het als duiker moeilijk is om platvissen te spotten, is omdat ze zich prima kunnen camoufleren. Ze gaan helemaal op in de omgeving. Ze kunnen zowel hun kleuren als patroon aanpassen. Vaak graven ze zich ook nog wat in waardoor je dus niet veel meer dan de oogjes kan zien.

500 soorten!

Er zijn 500 soorten platvissen. De grootste platvis kan wel 2 meter lang worden! De tong en de schol of pladijs zijn het makkelijkste te herkennen. Een tong heeft een lange, ovalen vorm (doet qua vorm ook echt aan een tong denken). Een schol heeft oranje stippen. Een griet is ronder van vorm en heeft een korte driehoekige staart. Rondom heeft de griet ook een smalle vin. Een tarbot is meer ruitvormig. De bot lijkt er wat op maar de staart is wat langer. Een schar lijkt dan weer op een schol maar heeft geen oranje stippen. Eerlijk gezegd ben ik zelf al blij dat ik de tarbot, de tong en de schol er (meestal) foutloos uithaal ;-)

*Disclaimer: ik ben geen wetenschapper maar werkte ooit wel enkele jaren als edutainer en aquarist in een aquarium. Ik doe mijn best om de info zo correct maar ook zo verstaanbaar mogelijk weer te geven. Suggesties zijn altijd welkom!

april 13, 2018
/

Leren duiken in België

Posted in Scuba diving by

Zit je soms ook met open mond van verwondering naar die onderwaterdocumentaires op National Geographic te kijken? Ik herinner me niet meer precies hoe oud ik was en welke documentaire het was maar ik denk dat het de video’s van Jean-Jacques Cousteau waren die me deden wegdromen van de onderwaterwereld en lieten dromen van te leren duiken. Dat heerlijke gevoel van onderwater te zweven en al de rest even te vergeten… priceless!

In 2001 haalde ik mijn eerste duikbrevet. Zes jaar later slaagde ik voor mijn instructeursexamen. Sindsdien maakte ik +1000 duiken, gaf ik honderden duikopleidingen en hielp ik bij tientallen instructeursopleidingen. Ik weet dus wel wat over ‘leren duiken’. Wil je graag leren duiken en heb je een vraag die hieronder nog niet beantwoord wordt? Geef me dan even een seintje en ik vul het lijstje verder aan met het antwoord op jouw vraag.

Leren duiken

Ik wil leren duiken, welke opties zijn er?

Er zijn verschillende duikorganisaties en de keuze welke voor jou het beste is, is persoonlijk. De bekendste zijn PADI (Professional Association of Diving Instructors) en Nelos (Nelos is de Belgische afdeling van CMAS – Confédération Mondiale des Activités Subaquatiques). Verder heb je ook nog een paar in België minder gekende organisaties die elk hun eigen accenten leggen zoals bv het VVW, NAUI, SSI, RAID,…

Wie online zoekt op Padi vs Nelos komt allerlei verhitte discussies tegen. Ik snap heel de controverse niet goed. In se hebben duikers van beide organisaties dezelfde hobby. Mij ga je dus nooit horen zeggen dat het ene systeem beter is dan het andere. PADI was van het begin een commercieel verhaal terwijl CMAS voortkomt uit de duikers van de Marine. Ik heb de indruk dat beide opleidingen hoe langer hoe meer op elkaar gelijken. In België hangt vaak ook een clubgevoel rond de PADI-duikscholen en CMAS biedt in het buitenland ook compactere cursussen aan.

PADI

Zelf koos ik voor het wereldwijd erkende PADI-systeem. Deze van oorsprong Amerikaanse duikorganisatie heeft duikscholen over de hele wereld. Ook op reis kan je terecht voor vervolgopleidingen. Bovendien biedt PADI ook de mogelijkheid om professioneel aan de slag te gaan als duikinstructeur en dus van duiken je beroep te maken. Het PADI-systeem werkt met aparte cursussen: je volgt de cursus en als je aan de uitvoeringsvereisten voldoet, krijg je je brevet.

Diving is fun is het motto van PADI en ze doen er alles aan om de cursisten zo snel mogelijk in het water te krijgen. Conservatief en veilig duiken staat voorop. Je betaalt enkel je brevet en geen lidgeld. Je hebt, na je opleiding, wel een aparte duikverzekering nodig. In België bieden de meeste PADI-duikscholen ook clubduiken en clubactiviteiten aan maar je bent vrij om al dan niet lid te worden. Bij Duikpunt-Duikschool hebben we een hechte open groep die regelmatig samen op weekend gaan, feestjes organiseren of op duikreis gaan.

Nelos (CMAS)

Ook een CMAS-brevet is wereldwijd erkend. Het kan wel moeilijker zijn om in het buitenland een CMAS-school te vinden. In België zijn er beduidend meer Nelos-duikclubs dan PADI-duikscholen. Er ligt een grote nadruk op de wekelijkse lessen in het zwembad. Je bent misschien wat goedkoper uit maar het kan, afhankelijk van het aantal beginnende duikers in de club ook even duren eer je je eerste buitenwaterduik kan maken. Nelos werkt met het sterrensysteem van CMAS. Afhankelijk van het enthousiasme van de beschikbare vrijwillige instructeurs kan je vrij snel je 1* halen. Over het algemeen duurt het bij Nelos langer om naar een volgend brevet door te groeien. Bij Nelos moet je lid worden van de vereniging en betaal je jaarlijks lidgeld. Hier is een (beperkte) duikverzekering in inbegrepen.

Waarom ik voor PADI koos

Ik studeerde in Gent toen ik besloot voor dat duikbrevet te gaan. Samen met een mede-student trok ik op een avond naar de zwembadtraining van de plaatselijke duikclub. De ontvangst was hartelijk maar het enthousiasme om 2 nieuwe duikers op te leiden droop er niet echt af: na een jaar zouden we misschien eens in buitenwater mogen gaan duiken. Bovendien viel het me op dat er amper vrouwen waren en de gemiddelde leeftijd toch eerder aan de hoge kant lag.

Ik zocht alternatieven. De verplichte wekelijkse sessie in het zwembad was een moeilijke. Ik had een wisselend uurrooster en het veranderde wekelijks wanneer ik in Gent dan wel in Oostende was. Dan was er ook nog het financiële. Voor dat eerste brevet/eerste jaar zou ik amper minder betalen bij Nelos dan bij PADI. Bovendien was al snel duidelijk dat de PADI-duikschool erg flexibel was ivm data voor de opleiding. Tel daarbij ook nog dat ik als jonge studente niet echt aansluiting vond bij de grijze macho’s van de bezochte club en mijn besluit was snel genomen.

Misschien nog belangrijker dan welk systeem je kiest, is dat je gaat voor een club die je ligt. Op het moment dat ik leerde duiken was er nog geen haar op mijn hoofd dat eraan dacht duikinstructeur te worden maar achteraf gezien ben ik erg blij dat ik voor PADI en dus de mogelijkheden om van duiken mijn (bij)beroep te maken, koos.

Waar kan je leren duiken?

Je kan natuurlijk leren duiken op vakantie maar ik ben er voorstander van om heel je duikcursus in België te volgen. Als je hier kan duiken, kan je over heel de wereld duiken – bij wijze van spreken. Duiken is te plezant om enkel maar op reis te doen! Bovendien kan je, door ook in België en Nederland te duiken, je duikvaardigheden doorheen het jaar scherp houden.

Zowat elke stad heeft wel een duikclub. Google helpt je graag verder. Ik wil altijd wel eens rondhoren voor referenties in een bepaalde regio, mocht je twijfelen. Voor West-Vlaanderen kan ik Duikpunt Duikschool (jaja, schaamteloze reclame hier ;-) ) warm aanbevelen. Er zijn zwembadlessen op maandag, dinsdag en vrijdag. Op afspraak kan ook. Et même en français. Duikpunt Duikschool organiseert regelmatig initiaties. Alle info op de website.

Leren duiken: het open water diver-brevet

Het eerste brevet bij PADI is het brevet van Open Water Diver. Daarmee mag je naar 18 meter diepte duiken. Het omvat 5 theorielessen (no worries – alles wordt behapbaar en eenvoudig uitgelegd), 5 zwembadlessen waar je onderwatervaardigheden aanleert en 4 buitenwaterduiken waarbij je die onderwatervaardigheden in de praktijk brengt. Na het afronden van een examen en de buitenwaterduiken, ontvang je je brevet.

Bij Duikpunt Duikschool krijg je eerst een uurtje theorieles, gevolgd door een uurtje zwembadles. De buitenwaterduiken worden meestal op 2 dagen ingepland waarbij je 2 duiken maakt. In het buitenland kunnen de lessen soms op een paar dagen gebundeld zijn.

Na het open water diver brevet kan je voor het brevet van Advanced diver gaan. Dan leer je navigeren en krijg je een introductie in andere specialties. Met een Advanced diver brevet mag je tot -30 meter duiken. Krijg je maar geen genoeg van al dat duiken dan kan je Rescue diver of zelfs Divemaster worden. Naast deze brevetten kan je je ook specialiseren in bv onderwaterfotografie, wrakduiken of self reliant duiker worden.

Is er bij ons iets te zien onderwater?

Als ik vertel dat ik ga duiken op de Noordzee of in de Oosterschelde krijg ik vaak verbaasde reacties. Mensen kunnen blijkbaar moeilijk geloven dat er ook in onze eigen wateren veel te zien is. Ja, je moet een beetje geluk hebben met de zichtbaarheid maar ik ga die duik op de Noordzee waarbij we 15-20 meter zicht hadden nooit vergeten! We doken op een duikboot die op een diepte van ongeveer 18m lag. Ik stak nog maar mijn hoofd onderwater en ik zag het wrak al liggen. Tijdens deze duik was de zichtbaarheid iets minder maar toch geeft het nog steeds een goed beeld van hoe het onderwaterleven er op een wrak in de Noordzee uitziet.

De Oosterschelde en de Noordzee zijn enkel geschikt voor ervaren duikers. Beginnende duikers gaan meestal in het Grevelingenmeer of in andere openwater plassen (De Drie Vijvers, De Gavers, Blaarmeersen, Put van Ekeren,…) duiken maar ook hier kan je het onderwaterleven ontdekken. Ik schrijf later nog wel een iets over de leukste duikplekken en unieke onderwaterleven bij ons. En ja, de temperatuur en de zichtbaarheid kunnen tegenvallen maar zelfs dan nog is elke minuut onder water het meer dan waard!

Welk materiaal heb je nodig om te leren duiken en wat moet dat kosten?

Niet onbelangrijk natuurlijk. Ik ben beginnen duiken toen ik nog studeerde. Om maar te zeggen: goedkoop is het niet maar het is zeker betaalbaar. Duiken hoeft niet duurder te zijn dan een andere hobby en je gaat er zover in als je zelf wilt.

Kostprijs eerste duikbrevet

Laat ons even appelen met citroenen vergelijken: 
Voor het PADI Open Water diver-brevet reken je op 350-400 euro + cursusmateriaal. Wil je na je brevet gaan duiken, neem je best nog een duikverzekering (ongeveer 60 euro). Kies je voor het sterrensysteem van Nelos dan mag je rekenen op zo’n 325-375 euro voor 1*. Dat is 100-150 euro lidmaatschap/jaar (waar wel je verzekering inbegrepen is), 40 euro voor de cursus, 125 euro voor de homologatie en laat ons zeggen 60 euro voor de wekelijkse zwembadlessen (2 euro/week). Reken bij Nelos ook op de aankoop van het zogenaamde ABC-materiaal (bril, vinnen, lood).
Let wel: beide brevetten kan je eigenlijk niet vergelijken. Een 1*-duiker moet altijd met een ervaren duiker duiken en mag max. naar 15 meter. Een Open Water mag in principe met een andere Open Water duiker gaan duiken. De verantwoordelijkheid ligt bij de duikers zelf om hun kunnen in te schatten. Gaan duiken met een meer ervaren duiker is in het begin sowieso altijd aangeraden.

Op langere termijn betaal je bij PADI 60 euro per jaar voor je verzekering. Bij Nelos 100-150 euro voor je lidmaatschap+verzekering. De verdere brevetten bij Nelos worden wel steeds goedkoper, bij PADI blijft dit tussen de 200 en 450 euro. Als je later instructeur zou willen worden, brengt je hobby zelfs (een beetje) geld op.

Kostprijs duikmateriaal

Tijdens je opleiding krijg je in principe al het nodige materiaal ter beschikking. Daarna kan je kiezen om materiaal te huren of stilaan zelf een duikuitrusting te kopen.

Persoonlijk zou ik eerst een duikbril en duikcomputer kopen. Een bril die niet goed zit, kan je duik om zeep helpen. Een eigen computer is, zeker op reis, ook een aanrader qua veiligheid. Daarna kan je investeren in een ontspannersetje en een jacket. De ontspanners vanuit een hygiënisch standpunt, het jacket omdat je dan na enkele duiken blindelings elke sluitingsclip weet zitten wat je zelfvertrouwen als duiker vooruit helpt. Daarna zou ik een lamp kopen. Ik raad beginners meestal aan een goede back-up lamp te kopen als eerste lamp. Lampen worden niet zo vaak verhuurd en de verhuurde lampen zijn helaas soms van mindere kwaliteit. Qua prijs valt een back-up lamp goed mee en het is geen verloren aankoop want je kan deze later ook effectief als back-up gebruiken. Daarna nog vinnen, een pak, een loodgordel en een fles en bent er helemaal klaar voor.

Nieuw of tweedehands?

Je kan dit materiaal nieuw of tweedehands kopen. Het is dus moeilijk om hier een prijs op te plakken. Het hangt een beetje af van wat je wil en wat je wil uitgeven. Hou er ook rekening mee dat je je ontspanners elk jaar een servicebeurt moet geven. Ook de fles moet geregeld gekeurd worden. Nogmaals: je hoeft dit niet allemaal in een keer te kopen en kan dit spreiden. Ook tweedehands kan je vaak goede kopen doen. Het meeste duikmateriaal is ervoor gemaakt lange tijd mee te gaan, mits het steeds goed verzorgd en onderhouden wordt.

Leren duiken

Zuurstofflessen?!

Nog deze uitsmijter: in de media spreken ze vaak over de zuurstofflessen van een duiker. Mijn haren komen ervan recht en mijn tenen krullen in alle richtingen als ik zoiets lees of hoor. Duikers duiken met duikflessen of persluchtflessen, gewoon met 21% zuurstof – lucht zoals we dat hier inademen. Mochten duikers met pure zuurstof duiken, zouden ze al snel in de problemen komen. Zuurstof op diepte wordt namelijk giftig! Technische duikers kunnen met andere mengsels duiken met meer of minder zuurstof maar dan nog spreken we nooit over zuurstofflessen. Dus als je nog eens verkeerdelijk over zuurstofflessen hoort spreken, weet jij beter!

maart 20, 2018
/

Duiken in Aqaba – Jordanië

De laatste tijd schoof het duiken een beetje naar de achtergrond. Er komen zoveel andere interessante dingen op mijn pad dat het duiken er soms niet meer van komt. De weinige keren dat ik dan toch nog het water in kan, geniet ik daar elke keer dubbel en dik van!

Aqaba diving dag 2 (1)

Ook zo toen ik me voor de eerste duik in Aqaba in het water liet zakken. Het was dan wel misschien met een valse start (De Rode Zee is veel zouter dan de Middellandse zee en ik had een kilootje meer lood nodig dan bij het duiken op Gozo.), eens ik onder water zat voelde ik me helemaal ontspannen.

Duiken voor beginners

Aqaba lijkt me een goede duikplaats voor beginners. Het is een keertje niet Egypte. De watertemperatuur is er het hele jaar door aangenaam. Er zijn heel wat ondiepe duikplekken (de bodem loopt zachtjes glooiend), het is niet echt ver varen naar de duikplekken en de duikinstructeurs zijn er erg vriendelijk en geduldig. Tips voor wie op vakantie wil leren duiken, vind je hier.

We hadden in onze groep een aantal dames mee die in Aqaba hun duikinitiate gedaan hebben en ze waren vrij enthousiast, zowel over het overwinnen van hun angsten, het onderwaterleven als de begeleiding van de instructeurs.

Kiwi Reef

Zoals de naam het al verklapt is dit een groot rif. Het rif loopt tussen de 10 en 30 meter. Ideaal voor zowel beginnende als ervaren duikers. Ik vond het koraal meer intact dan in de nabijgelegen en drukbedoken duikplekken in Egypte. De naam Kiwi Reef komt van een Nieuw-Zeelandse duiker die dit rif ontdekte. Er is ook een groot stuk zeegras waar ik enkele scheermesvissen zag. Die scheermesvissen zijn altijd heel speciaal om zien. Ze lijken verticaal in het water te hangen en verplaatsen zich synchroon. Ze verplaatsen zich soms zo snel dat je twijfelt of je ze wel gezien hebt, zeker omdat ze zich zo goed kunnen camoufleren tussen het zeegras.

De Chinese Tuin

Aqaba diving dag 2 (13)

Duiken in Aqaba staat garant voor veel zachte en harde koralen. Ik ben nog steeds onder de indruk van de grote ‘bollen’ die we tegen het einde van onze duik tegenkwamen en de duizenden oranje visjes die er rond zwommen. Deze plek die vlakbij het Marine Park van Aqaba ligt is een populaire plek bij zeeschildpadden, murenes en octopussen.

Wrakduiken op de Cedar Pride

Aqaba - Cedar Pride (8)

Eén van de topduiken in Aqaba is een wrakduik op de Cedar Pride. Ik heb het normaal gezien niet zo op wrakken die afgezonken zijn voor toeristen maar de Cedar Pride heeft een leuk koninklijk verhaal én een kraainest zoals je ze niet vaak meer ziet. Het persoonlijk cargoschip van de koning is zo’n 25 jaar geleden afgezonken. In eerste instantie voor zichzelf omdat hij een groot duikliefhebber is maar het wrak is vrij toegankelijk voor alle duikers. De Cedar Pride is 78 meter lang en ligt op max 26 m diepte. Op en rond het wrak vind je veel naaktslakken en zacht koraal. Bovendien is er in deze buurt veel kans op zeeschildpadden. Ervaren duikers kunnen het wrak ook penetreren en door en onder het wrak zwemmen.

Aqaba - Cedar Pride (4)

Technisch duiken in Aqaba

Ook technische duikers komen aan hun trekken in de regio van Aqaba. Een aantal duikcentra in Aqaba is ook gespecialiseerd in technisch duiken.Duiken in Aqaba kan ook vrij diep, zeker tegen de grens met Saudi-Arabië waar je drop-offs vindt. Er zijn een aantal plekken waar duiken dieper dan 100 meter mogelijk zijn…

Duikcentra in Aqaba

Er zijn verschillende duikcentra in Aqaba maar met Deep Blue Dive Center en Sinbad Diving Club ging ik zelf duiken en ik kan beide bedrijven aanraden. Ze hebben allebei een eigen boot waarmee ze naar de duikplaatsen varen. Op de boten is voldoende plaats om binnen te zitten of te genieten van de zon op het zonnedek. Ook voor je duikmateriaal is voldoende plek. We waren niet met veel duikers maar zelfs bij een volle boot heb je voldoende ruimte om je aan te kleden. Er is een handig platform om het water in te gaan en ook het water verlaten is geen probleem door de stevige ladders. Bovendien helpt de bemanning je zoveel mogelijk.

Ik zag op mijn duikcomputer een watertemperatuur van 24 graden en vond dat mijn 3 mm ruim voldoende was, zeker aangezien ik er nog een lycra onder had, met kap dook en we maar enkele duiken deden. Als je snel koud hebt of meerdere duiken plant, kan je beter je 5 mm meenemen.

En waar gaat jouw volgende duikvakantie naartoe? Zou jij overwegen om Egypte volgende keer in te ruilen voor Jordanië?

Met dank aan Aqaba Tourism.

januari 25, 2017
/

Duiken in Gozo

Posted in Europa, Malta, Scuba diving by

Of ik interesse had in een duiktripje naar Malta? Dat moet je mij geen twee keer vragen! Ten eerste was ik nog nooit in Malta geweest en stond het land al even op mijn verlanglijstje en ten tweede staat Malta tussen de top-duikbestemmingen van Europa. Gaan duiken in Gozo klonk dus als muziek in mijn oren :-)

Gozo UW

Hier lees je wat ik in Malta bezocht. Vandaag neem ik je mee naar Gozo waar we de onderwaterwereld gaan verkennen.

St. Andrew’s Cove

Vlak om de hoek van mijn hotel lag de St. Andrew’s Cove duikschool. Mijn komst was duidelijk aangekondigd :-) St. Andrew’s Cove is geen kleine duikschool. Er zijn meerdere ervaren duikinstructeurs, oude rotten in het vak, die allen even vriendelijk waren. Het was er goed georganiseerd en ze dragen veiligheid duidelijk hoog in het vaandel. Met andere woorden een goede school om te gaan duiken in Gozo.

Doordat ze met zo’n groot team zijn, kunnen ze elke dag verschillende mogelijkheden qua duikplekken aanbieden. Zo is er voor elke duiker een gepaste optie: wrakken op 60 meter (waarvoor ik toch vriendelijk gepast heb), een drop off of eerder een rustige rifduik… Ze bieden zowel kantduiken aan waarbij ze je met jeeps ter plekke brengen of bootduiken aan.

Ze hadden blijkbaar veel vertrouwen in mijn duikkunsten want ik mocht zelf kiezen bij welke groep ik aansloot. Ik mag dan wel duikinstructrice zijn en best wat duikervaring hebben, in Malta had ik nog nooit gedoken dus het leek me wel aangewezen de duikgids te volgen. Die kennen namelijk de mooiste plekjes. En zo zat ik even later met mijn duikuitrusting paraat in de boot op weg naar de eerste duikstek.

Duiken in Gozo

Crocodile Head

In Cala Joncols hebben ze een duikplek die genoemd is naar een kat, in Malta doen ze het met krokodillen. Er zijn geen krokodillen te zien op de duikplek maar de rots die boven water uitsteekt heeft de vorm van een krokodillenkop. Soms moet je het niet ver zoeken.

De boot vaart er in een kwartiertje naartoe. De zee is vrij wild en ik bedenk me dat ik geen anti-zeeziektemiddel meegenomen heb. Gelukkig zit ik al snel in het water en vergeet ik de woelige zee.
Het is jaren geleden dat ik zonder droogpak dook en het is dan ook even wennen dat ik op mijn jacket moet trimmen.

Crocodile Head biedt een mooie blik op wat de Middellandse Zee te bieden heeft. Veel mooi begroeide rotsen die hun kleurenpracht tonen als ik mijn duiklamp aansteek. En veel kleine visjes. Plots voel ik dat het water wat kouder is. Ik kijk op mijn duikcomputer en zie dat we de 35 meter gepasseerd zijn. We stijgen langzaam op langs de rotswanden. De instructeur kent deze plek duidelijk op zijn duimpje want we komen vlak bij de boot boven.

Blue Hole

In de namiddag rijden we naar de Westkust, naar de Azure Window. Dit is zowat de populairste plek van Gozo. Ook voor niet-duikers. Hele bussen toeristen worden gedropt om naar de Azure Window te komen kijken.

Gozo (2)

Ondanks de vele waarschuwingsborden om niet op de Azure Window te lopen doen heel wat toeristen het toch. De gids vertelt me later dat er al hele stukken afgebrokkeld zijn en er nu ook 2 grote kraken zichtbaar zijn. De Azure Window zal er binnen enkele jaren wellicht niet meer zijn. (Update: amper enkele maanden later, in maart 2017 begeeft de azure window het tijdens een storm.)

Maar de duikers komen niet specifiek voor de Azure Window maar eerder voor de Blue Hole. De Maltese limestone is zeer zacht en dus erg onderhevig aan erosie. Doordat het regenwater de kalk oploste, ontstond een gat. Duikers gaan via deze 15 meter poel in het water om dan via een kleine tunnel hun duik verder te zetten in het blauwste water dat ik al zag!

Tip: zorg voor duikbotjes met een dikke zool want met duiksokjes is het niet pijnloos om over de rotsen en kiezelsteentjes te stappen!

Cathedral Cave

Nog een kantduik, naar één van de spectaculaire grotten. We zwemmen steeds verder de grot in en ik kan het niet helpen maar ik voel me niet op mijn gemak. Het is vreemd: in een wrak heb ik daar meestal geen last van maar boven water en in een onderwatergrot kan ik me plots claustrofobisch voelen.

Ik probeer me te concentreren op de mooie kleuren op de rotswand maar hou ook de uitgang constant in de gaten. Tot we zo ver zijn dat ik die amper nog kan zien en één van mijn mededuikers te veel stof maakt naar mijn zin. Ik doe teken naar de duikinstructeur dat ik liever rechtsomkeer wil maken. Grotten zijn mijn ding niet.

Eens uit de grot zien we enkele barracuda’s, een grote harlekijnnaaktslak en een tonijn. Maar ook heel wat plastic. Een andere duikinstructrice probeert zoveel mogelijk plastic te verzamelen. Ik doe mee. In de Malediven leeft onder duikers het geloof dat je voor elk stuk afval dat je opruimt uit zee, je tijdens je volgende duik een haai zal zien!

In de verte zie ik plots een zwarte schaduw opduiken. Het lijkt wel een kleine manta. Wetende dat dit eigenlijk niet kan, zwem ik wat dichter. De desillusie als het een vuilniszak blijkt te zijn… En dat is dan nog maar het topje van de plastic soup want heel wat microplastics zijn niet eens zichtbaar.

Hotel St. Patricks

Gozo>

In Gozo overnacht ik in hotel St. Patricks. Dit hotel heeft een mooi dakterras met een klein zwembadje. De kamers en de badkamer zijn ruim kamer. Wel vond ik het er vrij lawaaierig (airco ofzo, dunne muren,…) dus zeker oordopjes meenemen! Boek als het kan zeker een kamer met zeezicht en een privé-terras! Wat dus zeer handig is dat de duikschool vlak om de hoek zit.

Welk duikpak doe je aan om te duiken in Gozo?

Het was kiezen tussen mijn 3 mm of mijn droogpak. Met luchttemperaturen van 34 graden Celsius was een droogpak niet de beste optie. Omdat ik maar enkele duiken zou maken en het dus niet zag zitten daarvoor een nieuw pak te kopen, koos ik voor mijn 3mm. Weliswaar met een thermoshirt eronder en met mijn dikke kap. Het is nu pas bij het schrijven van dit artikel dat ik me bedenk dat ik onderwater zelfs nooit naar de temperatuur gekeken heb. Ik heb het in elk geval geen seconde koud gehad hoewel ik de thermocline op -35 meter duidelijk voelde :-) Een 5 mm lijkt me ideaal voor wie in oktober in Malta of Gozo gaat duiken.

Topduikspots in Gozo

Ben je wat langer op Gozo? Probeer dan zeker ook deze duiken te doen!

  • Kristul-Bahhar: een 3 meter hoog Jezusbeeld dat na zegening door Paus Johannes Paulus II onder water geplaatst werd. Eerst op een plek met slechte zichtbaarheid en daarom verplaatst naar Qawra Point. Combineer het beeld met een wrakduik op MV Imperial Eagle, het zusterschip van de beroemde Calypso van Cousteau.
  • MV Karwela: dit wrak was ooit een Duits passagiersschip. In 2006 zonken ze dit schip af als kunstmatig rif voor duikers. Het ligt tussen de 33 en 39 meter diepte. De begroeiing is nog beperkt. Een ideaal wrak om eens door te zwemmen.
  • Double Arch Reef: deze duiklocatie ligt vlakbij de Salt Pans waar nog steeds zout gewonnen wordt! Het is even uitzwemmen maar de drop-off zou tot één van de mooiste duikplekken van Gozo behoren.

Gozo (1)

Topduikspots in Malta

Je hoeft niet naar Gozo om te duiken. Je kan ook op Malta en het kleinere Comino duiken. Enkele hotspots daar: HMS Maori en Bristol Blenheim.

Duik jij wel eens op vakantie? Wat is jouw favoriete duikplek?

Met dank aan Visit Malta.

Gozo (3)

PS De Go Pro ging ook mee dus binnenkort verschijnt er nog een onderwaterfilmpje op YouTube!

oktober 10, 2016
/

Inpakken en wegwezen: inpaklijstje duikvakantie

Posted in Reistips, Scuba diving by

Het is eigenlijk alweer veel te lang geleden dat ik nog eens op duikvakantie ging. En met het schrijven van deze blogpost krijg ik alleen nog meer zin om mijn koffers te pakken en op duikvakantie te vertrekken!

Ergens begin de nillies leerde ik duiken. Waarom ik dat in eigen land deed kan je hier nalezen. Ik heb me dat nog geen seconde beklaagd. Meer zelfs, enkele jaren daarna haalde ik mijn instructeursbrevet. Het voorbije jaar leek er wat minder tijd (goesting?) voor het duiken maar stilaan kriebelt het om weer wat vaker onder water te vertoeven. Dat tripje Malta komt dus als geroepen!

Liveaboard

Duikvakanties waarbij je de hele week aan boord blijft zijn absoluut de leukste. Van het Verre Zuiden en The Brothers in Egypte, over de Similan Islands in Thailand en de zalige duikcruise in de Malediven,… het waren stuk voor stuk heerlijke vakanties.

Het leven aan boord is ook heel speciaal. Je staat op, duikt, ontbijt, rust wat uit, duikt, eet een lichte lunch, doet een siesta, duikt, rust nog wat meer uit, eet een gezond avondmaal en doet een nachtduikje. Zo gaat het een week aan een stuk.

Inpakken voor een live aboard? Duikmateriaal, een paar bikini’s, een paar T-shirts en een warme trui voor ‘s avonds. Meer heb je niet nodig.

Wij huren met de duikschool meestal heel de boot af. Zeker bij liveaboards is dit een grote luxe. Je hebt veel meer beslissingsvrijheid over de duikplaatsen. Wie alleen of in kleinere groepjes op duikreis gaat, kan aansluiten bij andere groepen.

Kantduiken en bootduiken

Wie geen hele week op een boot wil vertoeven kan voor kantduiken opteren. Dan ga je, zoals het woord het eigenlijk zegt, aan de kant in het water. Je blijft dicht bij de waterkant. Dit zijn vaak plaatsen die intensiever bedoken worden. Behalve in Zeeland en Spanje heb ik op vakantie eigenlijk nog geen kantduiken gedaan.

Bij bootduiken vaar je wat verder uit. Soms doen ze twee duiken, soms komen ze na één duik terug naar de haven. In Mozambique vertrok de zodiac op het strand. Op andere plekken vertrok de boot uit de haven of van aan een ponton aan de waterkant. Zo deed ik al bootduiken in Cuba, Spanje, Filipijnen,…

Inpakken? Naast de spullen die je op liveaboard zou meenemen, voorzie je best ook wat kledij om op restaurant te gaan of de stad te bezoeken.

Inpaklijstje duikvakantie

Het ging hier over inpaklijstjes gaan he. Ik schreef eerder al dat ik geen inpaklijstjes meer maak. Ook voor duikvakanties doe ik het zonder lijstje. Wel heb ik een paar trucjes om ervoor te zorgen dat ik niks vergeet:

  • Hou al je duikmateriaal samen: bij mij ligt alles in de duikberging op één rek.
  • Overloop jezelf van kop tot teen. Ik doe dit eigenlijk omgekeerd: ik begin bij mijn voeten. Wat heb ik nodig? Mijn zwemvliezen en mijn duikbotjes. Dan ga ik zo naar boven: mijn duikpak, mijn jacket, ontspanners, handschoenen kap en bril. En dan ga ik de extra’s na: duiklamp, reeltje, fingerspool,…

Nog een paar tips:

  • Als ik naar warme oorden trek voor een liveaboard, neem ik enkel zwembadvinnen mee. Omdat deze na een paar dagen beginnen te schuren, trek ik altijd lycra sokjes aan.
  • Kantduiken? Dan kunnen duikbotjes te verkiezen zijn. Ik herinner me nog een duiktrip naar de wrakken van Coron. De boot vertrok van op het strand en we moesten door het water om in de boot te kunnen. Het was geen fijn zandstrand. Ja, ik heb mijn duikbotjes gemist toen! Probeer op voorhand uit te zoeken hoe het er ter plekke praktisch aan toe gaat.
  • Neem altijd een duiklamp mee! Er is altijd wel een grotje of een wrakje. Of je doet een nachtduik. En natuurlijk weet je als duiker ook dat een lamp de kleuren op diepte terug brengt. Echt, een lamp is onmisbaar!
    Tip: steek de lamp altijd in je handbagage. Ontkoppel de batterij en wees voorbereid dat je extra uitleg zal moeten geven aan de veiligheidscontroles op de luchthaven. Doordat ik ook mijn ontspanners in handbagage steek, hebben de meeste veiligheidsagenten het plaatje snel begrepen.

Inpaklijstje duikvakantie

  • Ik neem altijd een mesh bag mee. Het houdt je spullen aan boord samen, het is gemakkelijk om je spullen snel te spoelen en nog wat te laten uitlekken en het is compact op te plooien als je de tas niet gebruikt. Een kleine waterdichte tas kan handig zijn om persoonlijke spullen, een flesje water,… in te doen als je bij bootduiken iets kan meenemen aan boord.
  • Kies je voor een liveaboard als duikvakantie? Overweeg om een lichte slaapzak mee te nemen. Mooie herinneringen aan die nachten onder de blote sterrenhemel op het dek van de liveaboardboot!
  • Reserveduikmateriaal: stel een ‘save-the-dive-kit’ samen. Je kan niet alles dubbel meenemen maar o-ringen, een reservebrilbandje, een reserve hogedrukslang,… het zijn maar enkele onmisbare items. Want materiaalpech komt nooit gelegen!
  • Compacte handdoeken in groot formaat: snel droog, neemt weinig plaats en kan je niet alleen als handdoek gebruiken maar ook als sarong etc. Die sarong is trouwens al even onmisbaar en multifunctioneel inzetbaar!
  • Ik heb altijd 2 bikini’s mee. Zo kan je na de duik altijd een droog exemplaar aantrekken. Een bikini kleedt iets makkelijker om dan een badpak.
  • Zonnecrème en gepolariseerde zonnebril. Zonnehoedje of petje. De zon op het water is stukken straffer dan aan land.
  • Mijn duikmateriaal gaat in een Mares cargo-tas: handige en stevige wieltjes, compact opvouwbaar, een kleine gewatteerde afneembare tas voor delicate voorwerpen, een apart compartiment voor bv kledij,… En je kan er een rugzak van maken wat dan weer handig is als je op moeilijke ondergrond moet stappen.
  • In de handbagage: mijn ontspanners, mijn duiklamp (losgekoppeld van de batterij), mijn kompas en mijn duikcomputer. Als er nog plaats over is gaat ook mijn duikbril mee in de handbagage voor mijn duikvakantie.

Ben jij al eens op duikvakantie geweest? Hoe pak jij het aan met inpakken?

september 25, 2016
/

Tips voor wie wil leren duiken op vakantie

Posted in Reistips, Scuba diving by

70% van onze planeet is bedekt met water. Wie duikt kan dus meer van de wereld zien! Ik kan het je alleen maar aanraden. Veertien jaar geleden stapte ik zelf naar de plaatselijke duikschool, op aanraden van een toenmalige collega. Ik had al wel eens laten vallen dat ik graag wou leren duiken. Meer zelfs, ik was de mogelijkheden om op vakantie te leren duiken aan het onderzoeken. Hij raadde me aan om in België te leren duiken en pas daarna op vakantie te gaan.

leren duiken op vakantie

Jaren later ben ik nog altijd erg blij met die keuze. Ook in onze contreien is onder water heel wat te zien en te ontdekken. Ik had zelfs al meer dan 100 duiken toen ik uiteindelijk voor de eerste keer op duikvakantie ging! Ondertussen geef ik al ettelijke jaren zelf duikles. De verwondering van duikers die voor het eerst in open water mogen gaan duiken, daar blijf ik het voor doen.

Leren duiken op vakantie

Wil jij ook graag leren duiken op vakantie? Lees dan zeker verder! Ik geef je advies over wat je best kan doen en waar je op moet letten.

Volg de cursus thuis

Volledigheidshalve voeg ik er even aan toe dat er meerdere opleidingssystemen zijn. De standaards van de meeste duikopleidingen is sowieso erg hoog, zeker in België. De verschillende federaties leggen hooguit wat andere accenten. Mij ga je dus niet horen zeggen dat het ene systeem beter is dan het andere. Het hangt er maar van af wat je voorkeur is. Zelf koos ik voor het PADI-systeem.

Je kan perfect in eigen land leren duiken. Daar zijn heel wat voordelen aan: het is in je eigen taal, de instructeurs nemen de tijd voor je en zorgen dat je de vaardigheden goed beheerst, je verliest geen tijd op vakantie met theorieles, zwembadles of buitenwateroefeningen maar kan meteen volop van het onderwaterleven genieten. Besluit je na je cursus ook in onze contreien verder te duiken, dan lukt dat probleemloos want je bent het hier al ‘gewend’. Ze zeggen wel eens dat als je hier kan duiken, je overal kan duiken.

Hoe gaat dit praktisch in zijn werk? Ik neem hier als voorbeeld Duikpunt Duikschool (Oostende-Brugge) waar ik zelf ook les geef. In principe duurt de cursus enkele weken. Op verzoek kan het ook privé en werken we de lessen wat sneller af. Je hebt vijf theorielessen die gevolgd worden door een zwembadles. Daarna doe je nog 4 duiken in buitenwater en volgt een theorie-examen. Geslaagd? Dan ontvang je je Open Water duikbrevet.

Zijn er nadelen aan? Goh, het water is hier natuurlijk niet tropisch van temperatuur maar met een aangepast neopreen duikpak heb je daar geen last van.

Doe een referral

Zie je echt echt op tegen het koudere water? Of heb je geen tijd om alle buitenwaterduiken hier te doen? Dan kan je een referral doen. Dit betekent dat je een deel van de cursus hier volgt en de rest ergens anders afwerkt.

Deze optie is in de wintermaanden erg populair. Zeker als je enkel op vakantie wil duiken, heb je met een referral best of both worlds: je ziet de theorie in je eigen taal en verliest daar ook op vakantie geen tijd mee maar geniet wel meteen van het warmere water en de betere zichtbaarheid (afhankelijk van waar je naartoe trekt).

Digitale cursus

Geen tijd/zin om voor je vakantie aan de duikcursus te beginnen? Veel duikcentra in het buitenland werken met een digitale cursus. Dit bieden we trouwens in België ook aan maar lijkt hier minder populair te zijn. Het persoonlijke contact is namelijk net één van de voordelen van hier te leren duiken.

Maar je kan dus online de theorie zelf leren. Voor vragen staat de instructeur ter beschikking. De zwembad- en buitenwateroefeningen moet je natuurlijk in real life doen!

Tips om een goede duikschool te vinden

Vraag advies

Duikers zijn vaak reislustig. De meesten delen hun ervaringen graag. Wil je graag leren duiken, spreek er dan eens over met een bevriende duiker. Of hoor eens rond op sociale media of bij de plaatselijke duikclub. Wedden dat je iemand vindt die een goede duikschool kan aanraden in je vakantieland?

Certificatie

Kies voor een duikschool die deel uitmaakt van een gekende internationale federatie. Op de site van PADI kan je een dive shop and resorts locator vinden die je de weg wijst naar geregistreerde duikscholen. Ik vermoed dat ook andere federaties deze service aanbieden. Deze duikscholen worden streng gecontroleerd dat ze de standaards volgen.

Persoonlijke service

Zoek een duikschool waar de staff Nederlands spreekt of een andere taal die jij goed begrijpt en waarin je je ook vlot kan uitdrukken. Probeer ook voor je vakantie al contact te leggen met de duikschool. Zoek een duikschool waar je je goed voelt. Het is belangrijk dat de duikgidsen toegankelijk zijn en oog hebben voor de individuele klant. Kies liefst een duikschool waar de groepen niet te groot zijn en waar je geen nummer bent. Je wil echt niet leren duiken in een ‘fabriek’ waar de ene duiker na de andere gefabriceerd wordt.

Nog enkele tips

Volg je de volledige duikcursus op vakantie? Vergeet dan niet thuis even naar de dokter te gaan zodat je medisch goedgekeurd bent om te duiken.

Waar je naartoe gaat voor je eerste duikvakantie is natuurlijk persoonlijk maar ik zou de echte topbestemmingen houden voor als je wat meer ervaring hebt. Je zal er des te meer van genieten!

Genoten van je Open Water duikcursus? Overweeg dan zeker verder te gaan en schrijf je in voor de Advanced Open Water cursus!

Wil jij graag leren duiken? Of duik je al maar heb je nog tips? Laat gerust van je horen in de comments!

september 17, 2015
/

Nemo 33

Posted in België, Europa, Scuba diving by

Nemo 33 (5)

Tot voor kort lag het diepste zwembad ter wereld in Brussel! 33 meter en een beetje. Als je je dieptemeter/duikcomputer echt helemaal tegen de bodem houdt kan je misschien zelfs 34 meter loggen.

Nemo 33 in Ukkel is een perfecte plek om eens dichtbij in heerlijk warm water te duiken. Ook niet-duikers kunnen er terecht. Vanuit het Thaïse restaurant kan je via raampjes namelijk onderwater kijken naar de duikers die voorbij zwemmen.

Als je in het restaurant wil eten is reserveren aan te raden. Zeker als je met een grotere groep wil gaan. Wij waren met 22 personen. Ze zijn dergelijke groepen duidelijk gewoon. Tafeltjes kunnen probleemloos bij elkaar geplaatst worden en iedereen kreeg op hetzelfde moment zijn gerecht geserveerd! Wie zelf wat horeca-ervaring heeft, weet dat dit een hele prestatie is. We kozen namelijk bijna allemaal andere gerechten van de kaart. Enig minpuntje: ze doen maar één rekening per tafel wat dus veel getel en bijpassen voor ons betekent.

Maar het gaat hier vandaag over duiken in Nemo.
Groepen reserveren best tijdig. Individuele duikers kunnen soms aansluiten bij een groep. Zorg dat je ongeveer een uur op voorhand aanwezig bent om in te schrijven. Je hebt je identiteitskaart en duikbrevet nodig. Elke duiker moet ook zijn geboortedatum op de lijst noteren en handtekenen. Tip voor de groepsverantwoordelijke: verzamel alle kaartjes in de volgorde dat je ze op het inschrijvingsblad plaatst. Dat maakt het de vriendelijke jongen aan de kassa gemakkelijker.

Voor de prijzen verwijs ik je door naar hun website. Wie nog een ‘lidkaart’ van vroeger heeft, kan deze nog altijd gebruiken en krijgt dan een mooie korting. Je hoeft dan ook geen identiteitskaart of brevet af te geven.

Wat breng je nog mee van duikmateriaal?

Een pakje is niet nodig. Het water is er warm genoeg. Eventueel kan je een lycra T-shirt aantrekken om wrijving van het jacket te voorkomen.
Je kan je eigen duikbril en zwemvliezen meenemen. Als je deze niet hebt, kan je deze ter plaatse lenen.
Een duikcomputer is verplicht. Ook voor de duikers die nog in opleiding zijn. Als je zelf geen duikcomputer hebt, kan je deze huren aan het onthaal.
Alle andere duikmateriaal (fles, ontspanners en jacket) is ter plaatse beschikbaar. En ik dacht dat je ook verplicht bent dit te gebruiken en er geen eigen materiaal toegelaten is.

Ook niet vergeten: muntstuk voor de locker. Opgepast, je krijgt dit centje niet terug. Dus goed opletten dat alles in je locker steekt vooraleer je het kastje sluit.

Een kwartiertje voor je sessie start, gaat de bel en mag je je naar de kleedkamers begeven. Ze starten met een duikbriefing. Toen ik er was, was deze enkel in het Frans. Ze vroegen of er duikers waren die geen Frans spraken. Ze gaven dezelfde uitleg toen ook in het Engels. Ik vertaalde toen maar zelf even voor het koppel dat geen Frans noch Engels begreep… Op het bord staat de info ook in het Nederlands.

Eerst krijg je de kans om in het minder diepe deel van het zwembad te oefenen in apnea (zonder duiksetje). En kan je je duiksetje monteren. Daarna kan je de rest van het zwembad verkennen (in buddyparen en met je duiksetje). Er is het diepe gedeelte van 33 meter, er is een ondiep stuk (gewone zwembad-diepte) en een dieper ondiep deel (10 of 15 meter, het ontsnapt me even) en er is een tussenstuk waar je onderdoor kan zwemmen en zelfs even in een soort duikersklok naar boven kan en kan praten. Zoals in alle duikersklokken is het aangeraden toch vooral door je ontspanner te blijven ademen omwille van ‘slechte lucht’.

Je kan in Nemo ook reserveren voor ‘nachtduiken’. Ik deed het er zelf nog niet maar het zag er, vanuit het restaurant, wel plezant uit. Het blijft natuurlijk een zwembad maar zo voor een paar keer op een jaar, tijdens de wintermaanden is Nemo 33 wel een perfect alternatief.

Nemo 33 (3)

Nemo 33 (4)

januari 10, 2015
/

Over onderwaterarcheologie en wrakduiken

Posted in Scuba diving by

Studiedag onderwaterarcheologie (2)

VLIZ studiedag

Vorige maandag nam ik een dagje verlof om de studiedag Archeologie en Onderwaterlandschap bij te wonen. Had ik vroeger geweten dat onderwaterarcheologe een beroep was, ik had misschien iets in die richting gedaan.

Er schreven uiteindelijk 190 mensen in voor de studiedag van het VLIZ. Zowel professionelen als liefhebbers van de duiksport. Een verslagje (ok, zeg maar verslag) van deze interessante studiedag:

SeArch

Eerst stelde Tine Missiaen het project SeArch voor. In het voorjaar was er al een info-avond (vooral voor wrakduikers) en toen kwam dit ook al aan bod. Het gaat vooral om het in kaart brengen van het onderwatererfgoed en een kader voor de rechtszekerheid te scheppen met een praktische handleiding en protocols. Want er is nu wel een wetgeving omtrent oa vondsten op wrakken in de Noordzee, hoe het praktisch allemaal moet lopen is nog niet helemaal duidelijk.

Het SeArch-project richt zich voornamelijk op drie testgebieden: de Thorntonvallei en de noordelijke vallei, de Oostendevallei en de IJzervallei en Raversijde. Ook strandprospecties vallen hieronder.

Geoff Bailey van de University of York erkende het toerisme als de grootste industrie wereldwijd. Een factor waar ook rekening mee moet gehouden worden. We leerden ook dat, als de zeespiegel 130 meter zou stijgen, Madrid als enige West-Europese hoofdstad zou overblijven. Een archeoloog die in die omstandigheden zou werken, zou vermoeden dat we vroeger, voor de stijging van de zeespiegel, vooral op het platteland woonden. Wat uiteraard niet zo is. Daarom is het ook belangrijk het onderwaterlandschap te onderzoeken. Dit kan veel verklaren over migratiestromen. Tot 6000 jaar geleden lag het zeeniveau veel lager.
Ook onderwatermeren kunnen ontdekt worden wat dan weer zeer belangrijk kan zijn voor streken waar droogte heerst.

Wetgevend kader ivm onderwatererfgoed

Thary Derudder van de Universiteit van Gent gaf een duidelijke presentatie over het wetgevend kader in België ivm onderwatererfgoed. Deze trad in werking op 1 juni 2014 toen de regering de geratificeerde Unesco Conventie in wetten omzette. Via ministerieel besluit zijn ondertussen twee scheepswrakken erkend. Het gaat om het lichtschip Westhinder en het Brits oorlogsschip HMS Wakeful dat in 1940 zonk.

Ze verduidelijkte wat er onder cultureel erfgoed onderwater wordt begrepen (elke ontdekking, deels/tijdelijk…). Voor de territoriale zee (de eerste 12 zeemijl) is er geen tijdscriterium. Binnen de Exclusieve economische zone gaat het om voorwerpen die zich minimum 100 jaar onderwater bevinden. Met de 100-jarige herdenking van de Eerste Wereldoorlog vallen deze wrakken stelselmatig onder de nieuwe wetgeving.

Melding van vondsten in zee

Het is dus verboden om vondsten intentioneel boven water te brengen. Als je iets vindt, moet je dit melden via vondstenindezee.be of gouverneur@west-vlaanderen.be. Tussen 1 juni en 24 oktober waren al 15 meldingen gebeurd. Als je iets meldt, denk er dan ook aan de exacte coördinaten van de vindplaats mee te geven.

Wat gebeurt er nu na zo’n melding? Besluit het onderzoeksrapport dat aan de gouverneur bezorgd wordt dat het niet om cultureel erfgoed gaat, dan wordt de vinder eigenaar (geldt niet voor staatsschepen). Gaat het wel om cultureel erfgoed, dan wordt indien mogelijk voor in situ bewaring gekozen en volgen beschermingsmaatregelen.

Wie is de eigenaar?

Om te bepalen wie eigenaar is, gelden de eigendomsrechten. De oorspronkelijke eigenaar krijgt negen maand tijd om zich te melden en de eigendom op te eisen. De eigenaar moet alle gemaakte kosten op dat moment terugbetalen. Ook een museum kan aangeven eigenaar te willen worden. Wil niemand het eigendom dan kan de vinder eigenaar worden. De eigenaar moet het erfgoed opslagen, bewaren en beschermen met het oog op conservering op lange termijn. Hier hangt vaak een prijskaartje aan vast. Als ook de vinder het voorwerp niet wil, wordt de Belgische staat eigenaar.

Er zijn een paar zaken uit de Unesco Conventie niet concreet overgenomen. Zo is de verplichting om vondsten uit de EEZ of het continentaal plat van een andere staat te melden niet overgenomen. Het is ook niet duidelijk of, en in welke mate er samenwerking met andere staten zal zijn. De minister moet wel andere staten consulteren als een vondst interessant zou kunnen zijn.

Daarnaast zijn ook de beschermingsmaatregelen (welk soort erfgoed op welke manier beschermen) een uitdaging voor de toekomst. Net als de controle op de naleving van de wet. Er zouden incentives moeten komen voor het melden van een vondst.

Ook belangrijk om weten is dat vondsten die dateren van voor de wetgeving gewoon vrij gemeld kunnen worden. Het eigendomsrecht blijft.

Noordzeewrakken

Sven Van Haelst gaf wat meer uitleg over de wrakken in het Belgisch deel van de Noordzee. De wrakkendatabank en andere initiatieven worden gebundeld op www.maritieme-archeologie.be. Er zijn momenteel 361 posities bekend, waarvan 260 scheepswraksites (dateren van de 16e tot de 20e eeuw – 90% uit de 20e eeuw). 62 van deze wraksites zijn nog niet geïdentificeerd. Ook zijn er 6 vliegtuigwraksites. Het gaat dan vooral om brokstukken. De 65 overige vallen onder ‘andere’ te classificeren.

Deze wrakken staan bloot aan bedreigingen van natuurlijke aard (erosie, corrosie en elektrolyse en biologische aantasting zoals paalworm) en van menselijke aard (bouwen van windmolenparken, boomvisserij, zandwinning en wrakberging,…).

Enkele gekende wraksites:

  • Zeebruggewrak: vroeg 16e eeuws, per toeval ontdekt door een visser die een kandelaar had opgevist
  • ‘t Vliegend Hert: een 18e eeuws VOC schip wat grotendeels verzand is
  • het Buiten Ratel wrak
  • Rond de Kwintebank zijn ook al amforen uit de Romeinse Tijd opgevist.

Van de 20e eeuwse wrakken zijn er 140 oorlogswrakken (WOI en WOII) waarvan 80 oorlogsgraven. Er liggen ook heel wat Duitse U-boten. In ons stuk van de Noordzee ligt van elk type minstens 1.

Het archeologisch onderzoek op de wrakken van de Noordzee wordt bemoeilijkt door de weersomstandigheden (wind en golven), de getijdenstromingen, het vaak troebele water en de verzanding. Factoren die de wrakduikers onder ons allen bekend zullen zijn.

In de namiddag kon je je vondsten ook aan enkele specialisten tonen, zoals je op bovenstaande foto kan zien. Amai, dit is een lange post geworden. Ik had dan ook veel notities genomen. Bedankt om helemaal tot het einde te zijn blijven lezen ;-)

Meer over noordzeewrakduiken en onderwaterarcheologie? Stay tuned!

november 29, 2014
/

Mission The Wash – The Movie Trip

Eentje uit de oude doos…

Duiktrip met Cdt. Fourcault: het vertrek

Na lang aftellen was het zover! We zouden vertrekken op Noordzeetrip. ‘We’ zijn John, Ion, Luc en ikzelf (en dan nog wat duikers van bevriende duikclubs). De Cdt. Fourcault, onze thuisbasis voor de komende week, ligt (misschien) op ons te wachten in de haven van Hull. Misschien want hun vorige reis ging naar het Hoge Noorden en daar liep niet alles volgens plan.

In Zeebrugge wacht een camionette die ons duikmateriaal op de ferry mee zal nemen. 24 duikuitrustingen passen er nipt in en de banden kunnen het gewicht amper aan.
Als illegalen (spreekwoordelijk hé, we waren allemaal perfect in orde met onze papieren) kropen we zelf –dicht tegen elkaar- in een tweede camionette. Klaar voor de overzetboot.

2 Illegalen

4 Cdt Fourcault

The Humber

Na een lange nacht klauteren we aan boord van de Fourcault. De weersvoorspellingen zien er niet goed uit maar hoopvol maken we ons materiaal duikklaar en vooral stormvast. Pim en zijn team verwelkomen ons en Pim vertelt over het ijs waar ze in vastzaten.

Eens we de Humber verlaten wordt het helaas al snel duidelijk dat duiken in The Wash er niet in zal zitten: 7 Beaufort! We bekijken dan maar Das Boot om ons enkele uurtjes bezig te houden. Na een woelige nacht worden we terug wakker in de Humber. De Fourcault maakte rechtsomkeer en zocht bescherming in de riviermonding tegen de 8 Beaufort die er ondertussen stond. Een linkje naar tips tegen zeeziekte is hier op zijn plaats ;-)

Films, films, films…en Uno

Het leven aan boord bestaat uit slapen, eten en dvd’s bekijken. De massagestoel kent veel bijval. We hopen op weersverbetering zodat we toch enkele duikjes (desnoods niet in The Wash) kunnen loggen. Misschien kunnen we beter een filmlogboek maken: Das Boot, Shooter, Pitch Black, As Good As It Gets, The Abyss, My Name is Nobody, Magnolia, Broken Flowers, The Fifth Element, Finding Nemo, Hostel, Usual Suspects, The Departed, True Lies, Jack Ass, From Dusk till Dawn, … en nog 20 andere.

Na 3 dagen komt Luc met een leuke afwisseling: UNO!
Tja, het was voorspeld op Luc zijn T-shirt: You’ll never dive…11 Youllneverdive

13 film

12 Uno

Toch duiken?

Vrijdagochtend is er goed nieuws: we gaan duiken! Iedereen trekt heel enthousiast zijn uitrusting aan. Je kan kiezen hoe je in het water gaat: springen of met de kooi. Ik kies voor de kooi, het lijkt me net te hoog om met volledige duikuitrusting en decoflesje te springen. De zodiac trekt je m.b.v een surfplank naar de dregboei. Het is een makkie om op de surfplank te komen zegt Pim… Yeah right! Niet voor een klein meisje met een decofles! Gelukkig is de bemanning erg behulpzaam. Aan de boei wacht ik op Luc om de afdaling in te zetten.

Fane

Beneden wacht ons een verrassing: we kunnen 2 kanten op. We kiezen rechts… Geen wrak te zien, enkel kreeftenfuiken, stof en heel veel andere duikers, allemaal op zoek naar het wrak. Plots vinden we, wonder boven wonder, het touw terug. We besluiten de andere kant te nemen. Een paar meter van het touw botsen we (eindelijk) op het wrak. We hadden geluk bleek achteraf. Niet iedereen had het wrak gevonden. Het zal je maar overkomen op je eerste Noordzeeduik (zonder namen te noemen, hé Brecht)!

Duik 2?

De tweede duik wordt een nachtduik. Omdat we geen bodemtijd willen verspillen met het zoeken naar het wrak, wordt beslist de rebreatherduikers eerst het water in te sturen. Zij zoeken het wrak, leggen een reeltje en sturen een boei naar de oppervlakte. De rest maakt zich aan boord duikklaar, klaar om te springen (jaja, ook ik beslis met knikkende knieën te springen). Met kilo’s materiaal wachten we op de boei.

Na een uurtje komen de eerste duikers terug boven. Niks gevonden! Geen duik dus. Teleurgesteld doet iedereen zijn materiaal af. Iemand van de andere club (Of mag ik gewoon zeggen dat jij het was, Yvan?) neemt zich voor de volgende keer te wachten met pakpissen tot hij IN het water zit. De discussie die volgde laat ik even achterwege. Niet echt reclame voor de dregkwaliteiten van de Cdt. Fourcault.

De avond wordt afgerond met een filmpje en een spelletje strip-Uno (ja jong, na al die dagen op een boot begint een mens al eens gekke ideeën te krijgen). Dat laatste werd door alle partijen eerlijk gespeeld. Niemand speelde vals, ahum.

Koper!

Poging 3. Na een zware discussie is beslist dat er op het wrak gedregd wordt. De zodiac dregt, terwijl ze een van hun duikers het water insturen. Onze organisator Filip heeft getimed hoelang het duurde om het wrak te vinden. Je moet het hem maar eens vragen. De duiker van de Fourcault keert na 70 minuten aan de oppervlakte terug. Hij heeft het wrak niet gevonden! Wij gelukkig wel. Het was een prachtig wrak! Zowat iedereen haalt wel iets boven: kreeften, lantaarn, een koperen handvat, …

Lord Budt

De sfeer aan boord is op slag helemaal omgeslagen. Iedereen bewondert de souvenirs, geniet van de zon en droomt alweer van het volgende wrak (heel voorzichtjes dan, want met de Foucault weet je nooit…). Het lijkt ons eindelijk mee te zitten. Het derde wrak is ook een pareltje met heel veel vis en kreeft (goed voor de BBQ van vanavond!). Helaas is het al meteen het laatste wrak van deze trip. Algauw hebben we (met decogas) 17 minuten decotrap aan ons been en moeten we aan onze opstijging beginnen.

Kreeft!

De trip wordt afgesloten met een lekkere BBQ (met kreeft). Iedereen is het eens: het eten was absolute top. Tegen 1u ‘s nachts varen we Zeebrugge binnen na een (duik)trip van extremen. Dat het een trip was waar we het nog vaak over zullen hebben…

9 Heidi

35 BBQ

36 zonsondergang

46 Bagage in Zeebrugge

september 4, 2014
/